In Marokko gaan zo’n anderhalf miljoen kinderen tussen 7 en 14 jaar niet naar school. Dat is meer dan een kwart van alle Marokkaanse kinderen. Deze kinderen groeien op in arme gezinnen en moeten vaak meewerken op het land of in de huishouding. Ze worden groot zonder dat ze leren lezen, schrijven of rekenen en hebben daardoor weinig kans op een goede toekomst.

Sinds de jaren ’90 is er al veel in Marokko in positieve zin veranderd op het gebied van onderwijs: inschrijvingspercentages in het basisonderwijs zijn gestegen en de verschillen in deelname tussen jongens en meisjes daalden. Op het platteland laten de statistieken echter veel minder vooruitgang zien dan in de stedelijke gebieden. Daar waar het nationale percentage analfabeten in 2007 43% bedraagt, is dat op het platteland 60,5%. Bijna 40% van de meisjes en vrouwen tussen 15 en 24 jaar is analfabeet; 60% daarvan woont op het platteland. Maar vooral de kwaliteit van het onderwijs laat te wensen over.

Problemen
De Marokkaanse overheid is zich ervan bewust dat kwalitatief goed onderwijs noodzakelijk is om aan de eisen van nieuwe economische ontwikkelingen te kunnen voldoen. Toch bestaan er nog altijd grote problemen in het onderwijs waardoor kansen op ontwikkeling klein blijven.

Ongelijke toegang
In Marokko is goed onderwijs niet voor iedereen in dezelfde mate toegankelijk. Dit komt doordat het onderwijs op alle niveaus bestaat uit een publieke en een privé-sector. Daarnaast bestaat er nog het Franse onderwijs dat wordt verzorgd vanuit de Franse overheid. Het publieke onderwijs is in beginsel toegankelijk voor iedereen en is, behalve de schoolmaterialen, gratis. Dit onderwijs is echter massaal en van matige kwaliteit. Het privé-onderwijs en met name het Franse onderwijs zijn van een veel betere tot zeer goede kwaliteit, die aanluit op het Europese niveau. Deze scholen zijn echter voor veel ouders onbetaalbaar voor hun kinderen. Daarnaast is er de scheiding tussen stad en platteland. De steden, en met name de grote stedelijke kustgebieden zoals Rabat en Casablanca, zijn voorzien van een ruime keuze aan scholen en opleidingen op alle niveaus, zowel in de publieke als in de privé sector. In de plattelandsgebieden is er echter vrijwel geen privé-onderwijs. Ook de publieke scholen zijn er weinig en van een nog slechtere kwaliteit dan de publieke scholen in de stad. Bovendien is er een verschil in toegang tussen meisjes en jongens. Armoede zorgt er vaak voor dat ouders hun kinderen niet naar school kunnen sturen, vooral de meisjes worden thuis gehouden.

Gebrek aan middelen
Vooral de publieke basis- en middelbare scholen kampen met een zeer groot gebrek aan geld. Het gevolg hiervan is dat leraren slecht worden betaald en daardoor slecht gemotiveerd zijn. Bovendien zijn de klassen groot en er wordt weinig tot geen gebruik gemaakt van didactische middelen. Op scholen op het platteland ontbreken vaak zelfs de meest elementaire voorzieningen, zoals stromend water en elektriciteit. Bovendien wordt er weinig tot geen gebruik gemaakt van computers en andere moderne communicatiemiddelen.

Verouderde lesmethoden
Wederom zijn het de publieke basis- en middelbare scholen die vooral met het probleem van verouderde lesmethoden kampen. De lessen worden allemaal klassikaal gegeven. De relatie leraar-leerling is autoritair en de afstand tussen beiden is groot. Er is sprake van een op kennis en feiten georiënteerd transmissiemodel, waarbij de leraar vertelt en de leerling luistert en reproduceert. De nadruk ligt op het memoriseren en reproduceren van feiten en teksten. Er wordt niet gewerkt aan het aanleren van vaardigheden, het stimuleren van eigen initiatief of ondernemerschap. Niet alleen zijn de leraren hier niet voor opgeleid, ook de lesboeken en de inrichting van de leslokalen stimuleren geen interactie of bijvoorbeeld groepsopdrachten.

Gat tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt
Een zeer hardnekkig probleem binnen het Marokkaanse onderwijs is het feit dat de opleidingen en de regionale verdeling van die opleidingen vaak niet aansluiten op de realiteit van de arbeidsmarkt. De curricula veranderen niet of langzaam, terwijl de Marokkaanse economie zich in rap tempo ontwikkelt, moderniseert en digitaliseert. Het gevolg is dat leerlingen, ook met een diploma, niet aan werk komen. Vooral het middelbaar beroepsonderwijs heeft lang te kampen gehad met dit probleem. Maar ook de universiteiten, mede als gevolg van de Arabisering, leveren studenten af die gedoemd zijn tot de werkeloosheid. Dit zorgt niet alleen voor een grote werkeloosheid maar ook voor het verlies van het vertrouwen in het nut van scholing.